Månadens kulturminne

Oscar Ahnfelt med sin 10-strenga gitar | Eier: http://www.hymntime.com
Kommune:
I 2013, den 21. mai, var det 200 år sidan Oscar «Blott en dag» Ahnfelt vart fødd. Ein kann segia at monge av oss som lever i dag, assosierar dette namnet fyrst og fremst med Lina Sandell og salmedikta hennar. Og det er endå ein ting ein kann leggja merkje til: Etter forskjellege upplysingar, størsteparten av Lina Sandell-tekster er faktisk tonesette av Oscar Ahnfelt, og samstundes hev ein vesentleg del (nesten halvparten) av Ahnfelt sine melodiar Lina Sandell som diktforfattar. Dessutan er Oscar Ahnfelt kalla for ein av dei fyrste store reisande songevangelistar, religiøse trubadurar. Dette umgrepet var veldig spesielt, iallfall uvanleg for 1800-talet… Men kven var eigentleg han, den merkjelege personen for si tid og tida framover?
Litjdalen går inn til høyre for fjellet i midten. Vinden sender bølgene mot landet på nordsiden av fjorden. Foto: Avisa Driva.
Kommune:
Tidligere sogneprest Seljedal skrev i en artikkel i forbindelse med jubileet for hundreårsjubileet til Ålvundeid kirke i 1948 om hvordan lokalt folk drog over og utover fjorden. Sunndalsfjorden mente han var av “de mest hardsøkte fjordarmer på disse kanter. I nyeste tid skal det jo ha hendt at endog lokalbåten har måttet gi opp å forsere inn til Sunndalsøra. Det forteller litt om hvorledes denne fjord kunne være, når den er i riktig ulag”.
67-modellen - eit teknologisk under! Fotograf: Ivar Gunnar Braaten.
Kommune:
Å ringe er ikkje kva det var – lenger. Det var det likevel ganske lenge. Fram til kanskje for ti, kanskje for 20 år sidan. Det kjem an på korleis ein reknar det. Så vidt eg hugsar tok dei første mobiltelefonane til å dukke opp på byrjinga av 90-talet. Nokre blytunge beist var dei. Dei måtte berast i ein bag, og dei kosta ein formue. Så noko vidare utbreiing, det fekk desse telefonane aldri.
Martin Linge. Ukjent fotograf. Fotokjelde: Astor Furseth
Kommune:
Tysdag 3. juni 2014 kan publikum få hjelp til å spille inn og bevare sine eigne historier i Digitalt fortalt og seinare i Europeana.eu. Det offisielle temaet, andre verdskrig, er meir til inspirasjon enn avgrensing. Månadens kulturminne og forteljing handlar difor om Martin Linge. Martin Linge, fødd på Linge i Norddal, var ein av dei mest vidgjetne nordmenn i 2. verdskrigen Han vart eit symbol for norsk fridomskamp. Krigshelten frå Negarden Martin Jensson Linge vart fødd 11.12. 1894 på Negarden på Linge, i Norddal kommune. Han var yngst i ein syskenflokk på 12. På Linge fekk han inntrykk som prega han livet igjennom. Fjorden og den ville fjellheimen gav gode vilkår for friluftsliv. Han symde den breie Norddalsfjorden, og ein sommar padla han ein liten kajakk frå Bergen til Ålesund. Foreldra flytta til Slinningen ved Ålesund då Martin var 8 år. Men han var knytt til barndomsbygda og heldt seg mykje der til 14 års alderen, også seinare i livet besøkte han ofte Linge. Les heile historia i Digitalt fortalt.
Hanna Drabløs. Foto: Aud Farstad.
Kommune:
Det er den internasjonale jordmordagen 5. mai. Jordmoryrket var den første yrkesutdanninga som var tilgjengelig for kvinner her i landet. Jordmorvesenet ble formelt oppretta i Noreg i 1810 ved et lovbestemt regelverk som innehaldt detaljerte bestemmingar om fødselshjelpars utdanning, autorisasjon og tilsetting. Da denne regelen kom i 1810 fantes det 50 jordmødrer i Noreg som hadde fått sin utdanning i København, og i 1818 ble det etablert en jordmorskole i Christiania. Noen distriktsjordmødrer gikk før dette i opplæring hos amtslegen. Det var presten som bestemte kva slags kvinner som var skikka til å ta slik utdanning. Les om jordmorhistoria og om distriktsjordmødrene på Sunnmøre spesielt, i denne forteljinga.
Kvalristning frå yngre steinalder på Bogge Lisens: Opphavsrett.
Kommune:
Helleristningane på Bogge i Nesset omfattar mange ulike slags motiv, og feltet er også kjent for å ha vore i bruk over lang tid. Dei eldste veideristningane er over 6000 år gamle, frå slutten av eldre steinalder, medan dei yngste blei hogd for vel 2000 år sidan. Arkeologiske registreringar dei siste åra kan no kaste nytt lys over kven dei var, dei ulike menneska som hogg i berget på Bogge.
Kake må man ha ! Foto: Beate Heide.
Kommune:
Det er stort å bli fem år. Du har nok ventet på kake med fem lys, og at folk rundt deg skal oppdage at dette er dagen din. Selv har du gledet deg lenge, og vært spent på hvordan det vil bli å feire bursdag. For du husker nesten ikke hvordan det var da du feiret forrige fødselsdag. Det er da så lenge siden!
Åkerreinene på Kavli. Foto: Kristoffer Dahle
Kommune:
I samband med bustadbygging på Ytre Kavli i Rauma, blei det gjort ei arkeologisk registrering i 2012. Grunnen til dette var at tomta låg like nedanfor det historiske tunet på garden, og at det blei påvist to åkerreiner innanfor tomta. Åkerreiner er terrassedanningar som blir skapt ved at åkrane sig. For arkeologane utgjer slike terrassar ei viktig kjelde til å studere jordbruket si utvikling, ettersom dei inneheld lag på lag med urørt dyrkingsjord.
Ola Sigmund Kvernberg ved ei av myrmilene. Lisens: Opphavsrett.
Kommune:
Då Ola Sigmund Kvernberg for nokre tiår sidan dyrka opp og moderniserte seterdrifta på Kvernbergsetra i Nesset, kom han over fleire store groper i myra. Ein kom då fram til at dette måtte vere fangstgroper. I seinare år har han også kome over fleire liknande groper lengre inne i Heinadalen, mellom Mørkvatnet og Måsvatnet. Er det ut frå desse mogleg å seie noko meir om gropene sin alder og funksjon?
Fargerike perler som desse frå Fjørtofta vert ofte funne i vikingtidsgraver. | Eier: Bergen Museum Lisens: Opphavsrett Foto: Bergen Museum
Kommune:
Perler og ovale bronsespenner var viktig tilbehør til drakta hjå kvinner som høyrde til det øvre sosiale lag i vikingtida. På Sunnmøre, som elles på Vestlandet, finn ein desse flotte smykka i kvinnegraver. Dette gjeld også grava som vart undersøkt på Malen på Fjørtoft i 1965. Men i tillegg til å få med seg personleg utstyr, har kvinna frå Fjørtoft vore lagt til kvile i ein båt.
Sjølvportrett Andreas Rønningen. Fotograf: Bjørn Austigard. Foto: Romsdalsmuseets fotoarkiv
Kommune:
Til alle tider har det vore folk som har skilt seg ut i samtida. Andreas Rønningen på Kleive var ein slik mann. Han levde under enkle kår på småbruket Rønningen under Indre Romuld på Øverbøen. Heimen hans låg opp og aust for Kleivkyrkja, men alle husa er no borte. Han var nok fattig på pengar, men uvanleg rik på idear og skapande krefter til å gjennomføre det han hadde tenkt. Han var fødd i 1843 og døydde i 1924. Det er såleis ikkje så mange som minnest han i dag, men eg har "støytt på han" mange gonger.
Kommune:
Laura var tjenestejente i Ålesund 1913. Hun «tjente» som det het, hos en alminnelig familie i Ålesund for 100 år siden. Men hun tjente ikke mye. Laura Standal er midtpunktet i «Sak nr 1 1914 i Ålesund kommune, . Vi fant historien i «Møtebok for Formannskap og kommunestyre 1913-1915 ved Interkommunalt arkiv i Møre og Romsdal. «Tjenestepike Laura Standal Skatlagt efteer inntegt 350, 1 kl Skat kr 1,50. Bopel Apotekergt 8. Hun har deponert skatten til Hjørundfjord efter medl. fra herredskasserern av 31.08.1913, oversendt av kommunen 11.11. og av skattekomiteen foreslår skatten fastholdt» - See more at: http://digitaltfortalt.no/things/klagde-p-skatt-kr-150/H-DF/DF.4120?js=1&state_id=M%C3%B8re+og+Romsdal&rows=24&sort_by=date_story&js=1&search_context=1&page=2&pos=27&count=358#sthash.71s8czVM.dpuf

Sider